نسل جدید باشگاه رو ها

0
319

سنا حیدریان | فعاليت باشگاه‌هاي بدنسازي زنانه از همان زماني جدي شد که تب لاغر شدن بين زنان داغ شد. شايد دليل اين مسئله وارد شدن ماهواره به خانه‌ها و مقايسه زنان با سلبريتي‌هاي زني بود که به واسطه شغلشان خوش‌اندام و خوش لباس بودند. از همان زمان بود که باشگاه‌ها از زناني پُر شد که دنبال «آب کردن» چربي‌هاي اضافه بودند و باشگاه رفتن را خوبي براي رسيدن به هدفشان مي‌ديدند. حالاچند سالي است مشتريان اين باشگاه‌ها، دختران و زنان جواني هستند که با لباس‌هاي ورزشي حرفه‌اي، اهدافي فراتر از لاغر شدن و آب کردن چربي‌ها را دنبال مي‌کنند، آنها حرفه‌اي‌هاي ورزشند که اغلب اندامي ورزيده دارند و براي حفظ تناسب فيزيکي و فرم دادن به بدنشان به باشگاه مي‌روند. البته گروه ديگري هم هستند که با وجود لاغر بودن به ورزيده کردن عضلاتشان فکر نمي‌کنند و بيشتر براي سرگرم شدن و لذت بردن از فضاي شاد باشگاه‌ و فراموش کردن روزمرگي‌ها در ميان ريتم تند موزيک‌هاي ورزشي مشتري ثابت باشگاه‌ها شده‌اند.

لاغري يا تناسب؟

اين روزها بيشتر زنان دنبال لاغر شدن هستند، آنها اين مسئله را حتي به شکلي افراطي دنبال مي‌کنند. اينها را «رکسانا رضايي» يکي از مربيان باسابقه بدنسازي مي‌گويد:« همه زناني که به باشگاه‌ها مي‌آيند مي‌خواهند لاغر شوند. حتي آنهايي که اضافه وزن ندارند و تناسبي بين قد و وزنشان وجود دارد. البته دليل اين مسئله را فعاليت گسترده زنان در شبکه‌هاي اجتماعي مي‌دانم چرا که بيشتر آنها مدام در حال مقايسه خودشان با بقيه زنان هستند.» «رضايي» ادامه حرف هايش را مي‌گيرد:« اين افراط‌ها اغلب بُعد رواني دارد چرا که خودِ من هم مربي هستم گاهي با ديدن عکس يک زن ورزشکار ، وسوسه مي‌شوم تا خودم را لاغر تر کنم، اما واقعيت اين است که با يک تفکر منطقي قد و وزن بايد با هم تناسبي داشته باشد، ما نبايد در راه لاغري زياده روي کنيم، اين در حاليست که خيلي از زنان در ورزش کردن به چيزي جز لاغر شدن فکر نمي‌کنند، تا جايي که گاهي با ورزش‌هاي سنگين و رژيم‌هاي سخت به بدنشان آسيب مي‌زنند.»

جاي «چاق‌ها» نيست

هر چند مشتريان اصلي باشگاه‌هاي بدنسازي زنانه از گذشته تا امروز زنان چاق بوده‌اند اما با گسترده شدن ماجراي فرم‌دهي و عضله‌سازي در بين زنان، باشگاه‌ها به شکل عجيبي تغيير کاربري داده‌اند، مکان‌هايي که پيش از اين تنها وروديشان زنان چاق و درگير اضافه وزن بود، حالا ديگر اين افراد در دايره مشتريان ثابتشان قرار نمي‌گيرند. «سميرا» يکي از آنهاست. او قبلا پاي ثابت باشگاه‌هاي ورزشي بوده، آن هم براي لاغري:« هميشه فکر مي‌کنم که من چاقي را ارث بردم، سال‌ها هم براي لاغر شدن مشتري باشگاه‌هاي مختلفي بودم، حالا ولي شرايط تغيير کرده، مخصوصا در يکي دو سال اخير، هر کجا ثبت نام کردم، پس از دوره کوتاهي، باشگاه را رها کردم و عطاي لاغري را به لقايش بخشيدم.»

اعتماد به نفس براي باشگاه رفتن

سميرا اين روزها اعتماد به نفسش براي حضور در باشگاه را از دست داده است:« واقعيت اين است که شرايط باشگاه‌ها طوري شده که به هيچ وجه اعتماد به نفس رو‌به رو شدن با زناني که به تازگي به باشگاه مي‌آيند را ندارم. در گذشته وقتي به باشگاه مي‌رفتم بيشتر زنان چاق بودند و من در کنار آنها مشکلي نداشتم و حتي براي کم کردن اضافه وزن‌هايمان رقابتي ايجاد شده بود و انگيزه‌ها بالاتر رفته بود؛ اما الان هر بار باشگاه مي‌روم زنان خوش هيکلي را مي‌بينم که صرفا به دنبال فرم دادن بيشتر به بدنشان هستند.جالب اينکه حتي دستگاه‌ها هم پيشرفته شده و فقط به درد کساني مي‌خورد که مي‌خواهند عضله‌سازي کنند و افرادي مثل من که دنبال چربي سوزي هستيم فقط از چند دستگاه محدود مي‌توانيم استفاده کنيم.» سميرا که اين روزها بيشتر به عمل‌هاي جراحي براي لاغر شدن فکر مي‌کند در واقع يکي از سرخوردگان باشگاه‌هاي ورزشي است.

عضله مردانه؟ هرگز!

به جز اصرار عجيب زنان به لاغر شدن عده‌اي ديگر از زنان که به وزن ايده‌آلشان رسيده‌اند، حالا به دنبال عضله‌سازي هستند. همين عضله‌سازي هم خيلي وقت‌ها کار دستشان مي‌دهد و فرم زنانه بدن‌ آنها را از بين‌ مي‌برد. آنطور که «رضايي»، مربي بدنسازي مي‌گويد، اين مشکل شايعي در ميان زنان و در واقع نسل جديد باشگاه‌روهاست:«اين روزها عده‌اي بدون توجه به فيزيک طبيعي بدنشان به سمت شکل‌دهي بدنشان به فرم‌هاي مردانه هستند. در حالي که در ارگونومي ايده‌آل زنانه استانداردهايي وجود دارد و عضله‌سازي آن فرم را به کلي تغيير مي‌دهد. ما در مدل‌ها هم هيچ وقت با زني که بدني تنومند و عضله‌اي به شکل مردانه نمي‌بينيم اما اين گرايش در ايران رو به افزايش است.» به گفته او، بسياري از زناني که اين روزها به باشگاه مي‌روند با استفاده از وزنه‌هاي سنگين، سرشانه‌ها و پاهايي عضله‌اي و مردانه براي خود ساخته‌اند اما:«خيلي وقت‌ها به آنها مي‌گويم خودتان را فقط در باشگاه نبينيد. کمي به اين فکر کنيد که به يک ميهماني زنانه دعوت شده‌ايد و مي‌خواهيد يک پيراهن زيبا بپوشيد.آن وقت مي‌بينيد که يک بدن عضله‌اي به هيچ وجه در چنين پيراهني جذاب نيست.»

داروهاي ضد زنانگي

با داغ شدن تب عضله‌سازي در بين زنان،استفاده از داروهاي بدن‌سازي هم بين آنها رواج پيدا کرده است.‌ اين همان روشي است که حتي از سوي مربيان حرفه‌اي و پزشکان براي مردان هم توصيه نمي‌شود. مهمترين مساله، تاثيري است که اين داروها بر هورمون‌هاي زنان مي‌گذارد.

در واقع عضله‌سازي افراطي چيزي است که با توجه به ساختار فيزيولوژيکي زنان به طور طبيعي اتفاق نمي‌افتد مگر اينکه آنها به داروهاي حاوي تستسترون و مکمل‌هاي تاييد نشده از سوي مربيان و متخصصان روي بياورند. در اين ميان گروهي از زنان ورزشکار بدون توجه به برنامه غذايي و ورزشي که از طريق مربيان در اختيارشان قرار مي‌گيرد، توصيه‌هايي از همسران، برادران يا آشناياني مي‌گيرند که چيزي از اصول بدنسازي در زنان نمي‌دانند.در تبليغات اينترنتي هم فروش برنامه‌هاي ورزشي از سوي آقايان براي زنان به وفور ديده مي‌شود و کم نيستند زناني که به اعتماد همين برنامه‌ها مصرف داروهايي را شروع مي‌کنند که براي آنها پيامدهاي سلامتي به همراه مي‌آورد.

به گفته«رضايي»، مربي و کارشناس ارشد تربيت بدني، «عده‌اي از مردان پس از پشت سر گذاشتن دوره‌اي از بدنسازي در باشگاه‌ها، خودشان را در اين زمينه متخصص مي‌دانند و با ارائه برنامه‌ به زنان اطرافشان و توصيه به مصرف داروهاي غيرمجاز باعث ايجاد بافت‌هاي عضله‌اي سخت در بدن زنان مي‌شوند. به همه شاگردانم توصيه مي‌کنم از برنامه‌هاي بدنسازي مخصوص مردان فاصله بگيرند و مصرف دارو را هم به طور کلي فراموش کنند چرا که اين داروها اغلب حاوي هورمون‌هاي مردانه هستند و به تدريج باعث بروز مشکلات زنانه، نازايي و اختلال در روند هورمون‌هاي طبيعي زنانه مي‌شوند.»

اين رشتههاي جذاب

به جز تغيير مشتريان باشگاه‌ها از گذشته تا امروز، در يک دهه اخير شکل و انواع ورزش‌ها تغيير زيادي کرده است. تا چند سال پيش ورزشگاه‌ها دو رشته اصلي داشتند: فيتنس و بادي بيلدينگ (کار با دستگاه‌) و ايروبيک اما حالا رشته‌هايي مثل تي.آر.ايکس، اسپينينگ، زومبا و پيلاتس هم به باشگاه‌ها راه پيدا کرده‌اند. اگرچه رشته‌هاي جديد اين روزها طرفداران زيادي بين زنان دارند اما بسياري از مربيان معتقدند اين رشته‌ها بيشتر جنبه تبيلغاتي دارند و اساس آنها چندان با هم فرقي نمي‌کند.

به گفته «مريم محمدي» مربي يکي از باشگا‌ه‌هاي تهران:«فعاليت در بسياري از رشته‌هاي جديد مستلزم آمادگي بدني و پيشينه ورزشي است اما بعضي از زنان بدون توجه به اصول ورزشي، تنها جذب تنوع نام‌ اين رشته‌ها مي‌شوند و چندان به توصيه مربيان در زمينه انتخاب رشته‌ها توجهي نمي‌کنند. براي مثال شروع فعاليت در رشته تي.آر.ايکس نيازمند انعطاف بدني بالا و عضلات قوي است و بي توجهي به اين موضوع معمولا موجب آسيب‌ديدگي‌هاي جدي و کشيدگي عضلات در افراد ناآماده مي‌شود.» 

از حاشيه خليج فارس تا باشگاههاي ايراني

شايد اين سوال برايتان به وجود بيايد که رشته‌هاي جديد و پر تعداد ورزشي از کجا به باشگاه‌هاي زنانه ايراني راه پيدا کرده‌اند؟ بسياري از اين رشته‌ها ريشه‌هايي در اروپا، آفريقا يا کشورهاي آمريکاي جنوبي دارد اما مربيان ايراني دوره‌هاي در کشورهاي حاشيه خليج فارس رشته‌هاي جديد را آموزش مي‌بينند و مدرک مي‌گيرند. يکي از انتقاداتي که در اين زمينه وجود دارد اينکه اين دوره‌ها چندان اصولي نيستند و کل دوره آموزشي در بازه زماني سه تا پنج روزه خلاصه مي‌شود. با اين شرايط مربيان زمان زيادي براي متخصص شدن در اين رشته‌ها ندارند و نمي‌توان انتظار داشت که همه آنها بتوانند رشته‌هاي جديد را به طور اصولي به شاگردانشان در باشگاه‌ها آموزش بدهند. به همين دليل است که بسياري از رشته‌هاي جديد توسط فدراسيون بدنسازي تاييد نشده‌اند و مدارک مربيان از کشورهاي حوزه خليج فارس، مورد تاييد فدراسيون بدنسازي نيستند و اين دوره‌ها اغلب به صورت غير قانوني در باشگاه‌ها آموزش داده مي‌شوند.

ورزشهاي جديد اين روزهاي زنان

«از بين بردن چربي‌هاي بدن در ۹۰ روز»، «رسيدن به فرم ايده‌‎آل در کمترين زمان»، «لاغر شدن بدون رژيم غذايي» و… بخشي از تبليغات باشگاه‎هاي ورزشي زنان است. اگر تا چند وقت پيش کلاس‌هاي ايروبيک، تنها کلاس‌هاي ورزشي زنانه بود که جاي سوزن انداختن نداشت، اين روزها پيلاتس، اسپينينگ و… ورزش‌هاي جديدي است که در باشگاه‌هاي ورزشي زنان طرفداران زيادي پيدا کرده اند. برخي معتقدند جذاب بودن اين رشته‌ها باعث شده طرفداران زيادي پيدا کنند و در مقابل برخي ديگر معتقدند اپيدمي کلاس‌هاي ورزشي جديد فقط يک دليل دارد: لاغر شدن!

«ژاله سميعي» که ۱۰ سال سابقه مربيگري بدنسازي دارد، مي‌گويد: «۱۰ سال پيش اگر کسي مي‌خواست لاغر شود، باشگاه مي‌رفت و با رژيم‌هاي غذايي و ماه‌ها کار با استپ و چوب در باشگاه مي‌توانست چند کيلو از وزنش را کم کند. اين راه حلي بود که ما به همه کساني که به باشگاه‌ها مراجعه مي‌کردند، ارايه مي‌داديم. اما حالاتعداد رشته‌هاي ورزشي در باشگاه‌ها زياد شده و همه هم به دنبال سريع تر شدن روند لاغري هستند. بنابراين کساني که به باشگاه‌ها مراجعه مي‌کنند اول مي‌پرسند کدام رشته چربي سوزي بالاتري دارد و به اين صورت رشته ورزشي شان را انتخاب مي‌کنند.» با اينکه در بسياري از سالن‌هاي ورزشي کارکرد همه رشته‌هاي جديد، چربي سوزي عنوان مي‌شود اما کارشناسان اين رشته‌ها معتقدند رشته‌هاي جديد مانند اسپينينگ و پيلاتس عملکردهاي متفاوتي روي بدن دارند و نبايد بدون مطالعه آنها را انتخاب کرد. مريم صدري، مربي ايروبيک است و در اين باره مي‌گويد: «خوش اندام شدن و لاغر بودن دغدغه ۹۰ درصد زنان است و وقتي مي‌گويند فلان ورزش با چربي سوزي بالادر کمترين زمان ممکن بدن را به فرم مي‌رساند، طبيعي است که طرفداران زيادي پيدا مي‌کند. بسياري از رشته‌هاي ورزشي جديد قدرت چربي سوزي زيادي دارند اما همه اين رشته‌ها براي همه افراد مفيد نيست. مثلا فردي که ۴۰ تا ۵۰ کيلو اضافه وزن دارد با اسپينينگ (دوچرخه کوهستان) خيلي زود به نتيجه مي‌رسد اما براي کسي که عضلات ضعيفي دارد و مي‌خواهد بدني منعطف و قوي داشته باشد بهتر است که از پيلاتس شروع کند.»

دوچرخه، نه در کوه، در خانه!

تجربه دوچرخه سواري در جاده‌هاي کوهستاني شايد براي همه امکان پذير نباشد اما با آمدن اسپينينگ به باشگاه‌هاي ورزشي مي‌توانيد در داخل سالن ورزشي لذت دوچرخه‌سواري در کوهستان را امتحان کنيد. اين همان اسپينينگ است. خيلي‌ها فکر مي‌کنند، اسپينينگ همان دوچرخه ثابت است اما اين دوچرخه با دوچرخه‌هاي ديگر تفاوت‌هايي دارد. وقتي شما سوار دوچرخه اسپينينگ مي‌شويد، دستگاه متناسب با قد و سايز قسمت‎‌هاي مختلف بدن شما تنظيم مي‌شود، وقتي رکاب مي‌زنيد، فکر مي‌کنيد در جاده‌اي کوهستاني قرار گرفته‌ايد، شايد به همين دليل است که مي‌گويند هر ۴۵ دقيقه رکاب زدن با اسپينينگ ۶۰۰ کالري مي‌سوزاند.

«آيدا علايي»، مربي ايروبيک است، او که چند سال است در رشته اسپينينگ کار مي‌کند، مي‌گويد:«اين رشته ورزشي شامل حرکات دست ايروبيک روي دوچرخه ثابت و حرکات سرعتي، قدرتي و هوازي است. ما اسپينينگ را به همه توصيه مي‌کنيم. از فرد آماتوري که تا به حال ورزش نکرده تا ورزشکاري حرفه‌اي که قهرمان رشته‌اي ورزشي است. همه مي‌توانند بدن خود را با اين رشته آماده کنند، تنها کافي است هدف اين ورزشکار مشخص باشد و معمولاورزشکارها براي ريکاوري هم اين ورزش را انجام مي‌دهند. کلا تمام فاکتورهاي آمادگي جسماني قدرت، توان، استقامت، هماهنگي، چابکي، سرعت و… در اين رشته کار به کار گرفته مي‌شود و تعرق و کار بدني اين رشته در ۴۵ دقيقه برابر سه ساعت ورزش هوازي است.» البته چربي‌سوزي بالا تنها حسن رشته‌‎هاي جديد نيست، انعطاف‌پذيري بدن، کاهش استرس، تمرکز بيشتر و خواب بهتر از کارکردهاي ديگر رشته‌هاي جديد است.

پيلاتس؛ يوگا و ورزش در کنار هم

شايد «ژوزف پيلاتس»، هيچ وقت فکر نمي‌کرد چيزي که به عنوان علم کنترل بدن ابداع کرده، روزي در کلاس‌هاي ورزشي زنانه با استقبال مواجه شود اما پيلاتس اين روزها به يکي از پرطرفدارترين رشته‌هاي ورزشي تبديل شده است. اين رشته ورزشي در واقع با حرکات آرام و کششي، شکل درست کارهاي روزانه را به شما آموزش مي‌دهد.علاوه بر اين شما با پيلاتس مي‌توانيد بدني متوازن، صاف و کشيده با قدرت بسيار بسازيد.

«پانته‌آ بهرامي»، مربي پيلاتس مي‌گويد: «متاسفانه همه پيلاتس را به عنوان رشته‌اي براي چربي سوزي مي‌شناسند در حالي که کار اصلي پيلاتس اين است که به افراد کمک مي‌کند تا اعضاي بدن شان را در حالت سلامت نگه دارند، تمرکز کنند و استرس را از خودشان دور کنند. در واقع تمرکز ذهن و انعطاف پذيري بدن دو کارکرد اصلي پيلاتس است. من به خيلي از کساني که شب‌ها نمي‌توانند خوب بخوابند يا استرس زيادي دارند توصيه مي‌کنم، پيلاتس کار کنند. کساني که ورزش پيلاتس را انجام مي‌دهند خواب بهتر، عصبانيت، استرس و خستگي کمتري دارند.»

«بهرامي» معتقد است پيلاتس نسبت به رشته‌هاي ديگر آسيب‌هاي کمتري به بدن مي‌زند: «شما در پيلاتس در وضعيت‌هاي ايستاده، نشسته و خوابيده کار مي‌کنيد و حرکات پرشي و جهشي نداريد. بنابراين اين رشته براي کساني خوب است که نمي‌توانند حرکات پرشي انجام دهند اما مي‌خواهند عضلات شان را قوي کنند.» البته خيلي‌ها هم ترجيح مي‌دهند براي رسيدن به آرامش، به جاي پيلاتس، يوگا را انتخاب کنند؛ ورزشي که محبوبيت کم‌نظيري بين گروهي از افراد پيدا کرده است. هرچه هست يوگا گزينه‌اي بسيار مناسب براي افرادي است که به تمرکز نياز دارند اما برخلاف پيلاتس که در بيشتر باشگاه‌ها پيدا مي‌شود، در تعداد کمي از باشگاه‌ها مي‌توانيد کلاس‌هاي يوگا به ويژه از نوع حرفه‌اي‌اش را پيدا کنيد. بنابراين اگر شروع به کار در اين رشته براي شما جذاب است، پيش از ثبت‌نام درباره معتبر بودن باشگاه و تخصص مربي تحقيق به اندازه کافي کنيد.

زومبا؛ ورزش شاد، مفرح و موزون

زومبا شايد مفرح‌ترين رشته ورزشي باشد که اين روزها در باشگاه‌هاي زنانه آموزش داده و اجرا مي‌شود؛ رشته‌اي که بيشتر از حرکات موزون آمريکاي لاتين گرفته شده است و علاوه بر آرامشي که به شما مي‌دهد، به خوش اندام شدنتان شما هم کمک مي‌کند.«سحر اسدي»، که مدتي است در باشگاه ورزشي زومبا کار مي‌کند، درباره تجربه اش از اين رشته مي‌گويد: «زومبا در واقع يکي از ده‌ها رشته اي است که براي تناسب اندام در کشورهاي آمريکاي لاتين استفاده مي‌شود و مدتي است که به ايران آمده. من بيشتر رشته‌هاي ورزشي را امتحان کرده‌ام اما هيچ رشته‌اي مانند زومبا نبود. شما يک ساعت بدون اينکه به دغدغه‌هاي زندگي‌تان فکر کنيد با موسيقي شاد ورزش مي‌کنيد. اين رشته ورزشي نه تنها من را شادتر و آرام تر مي‌کند، بلکه به کم کردن وزن هم کمک مي‌کند.»